ޝައްކެއްނެތް ގޮތުގައި، ޝައިޠާނާގެ މައިގަނޑު ހަތިޔާރަކީ ވަސްވާހެވެ. ވަސްވާހަކީ ސިއްރުން ވާހަކަ ދެއްކުމެވެ. ޝައިޠާނާގެ ވަސްވާހުގެ މަޤްޞަދަކީ އިންސާނުންގެ ހިތްތަކަށް ނުބައި ޚިޔާލުތައް ވެއްދުމެވެ. މިއީ ނުރައްކާތެރި އަދި ނުބައި ހަތިޔާރެކެވެ.
ވިސްނާލަމާ ހިންގަވާށެވެ. އިންސާނުންގެ ހިތްތަކަކީ ފިޠުރަތުގައި ސާފުތާހިރު އެއްޗެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެން މާތްﷲ އަށް އުރެދޭކަށެއް ބޭނުމެއް ނުވެއެވެ. އެހެނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ހިތްތައް ޚަލްޤުކުރެވިފައިވަނީ މާތްﷲ އަށް އަޅުކަން ކުރުމަށްޓަކައެވެ.
ﷲ ތަޢާލާ ތީން ސޫރަތުގެ 4 ވަނަ އާޔަތުގައި ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ.
لَقَدْ خَلَقْنَا ٱلْإِنسَٰنَ فِىٓ أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ ﴿٤﴾
މާނައީ: "ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންރަސްކަލާނގެ، އެންމެ ރިވެތި صورة ގައި އިންސާނާ ހެއްދެވީމެވެ. (4)"
އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންގެ ހިތުގައި ވަނީ ﷲ ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާއަށް އަޅުކަން ކުރުމުގެ ލޯބި އަށަގެންފައެވެ. އެހެނަސް، އިންސާނީ ޠަބީޢަތުގެ ތެރެއިން އަންނަ ވަސްވާސްތަކާއި ޝައިޠާނާގެ ރޭވުންތަކުން އަޅުގަނޑުމެން ސަލާމަތްވުމަކީ އުނދަގޫ ކަމެކެވެ. މި ދަތި ޙާލަތުގައި އަޅުގަނޑުމެން ހަނދާންކުރަންވީ ކަމަކީ، މި ވަސްވާސްތަކަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ އަމިއްލަ ވިސްނުމެއް ނޫންކަމެވެ. އެއީ ޝައިޠާނާ އަޅުގަނޑުމެންގެ ހިތަށް އަޅުވާ ނުބައި ޚިޔާލުތަކެކެވެ.
އަޅުގަނޑުމެންގެ ހިތަށް މިފަދަ ނުބައި ޚިޔާލުތައް އަންނަ ހިނދު، އެކަމާ ކަންބޮޑުވެ ހާސްވުމުގެ ބަދަލުގައި، ﷲ ގެ ޙަޟްރަތަށް ދުޢާ ދަންނަވައި، އެކަލާނގެ ރަޙްމަތަށް އެދެންވާނެއެވެ. އަދި ޝައިޠާނާގެ ނުބައި ރޭވުންތަކުން ސަލާމަތްވުމަށް އެދި ދުޢާ ކުރަންވާނެއެވެ.
ޔޫސުފު ޢަލައިހިއްސަލާމްގެ ވާހަކަ ކީރިތި ޤުރްއާނުގައިވެއެވެ.
مِنۢ بَعْدِ أَن نَّزَغَ ٱلشَّيْطَٰنُ بَيْنِى وَبَيْنَ إِخْوَتِىٓ
މާނައީ: "ތިމަންނާއާއި، ތިމަންގެ أخ ންނާ ދެމެދު شيطان އާ ނުބައިކޮށްފުމަށް ފަހުގައި"
ޝައިޠާނާގެ ވަސްވާސްތަކާއި އޭގެ އަސަރު:ޝައިޠާނާއަކީ އިންސާނުންނަށް ނުބައި ކަންތައްތައް ކުރުމަށް ވަސްވާސްދޭ ފަރާތެވެ. އަޅުގަނޑުމެން އެފަދަ ނުބައި ޢަމަލުތަކަށް ކުށްވެރިކުރަންވާނީ ޝައިޠާނާއެވެ. މިއީ އިސްލާމީ ތަޢުލީމުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިން ޢަމަލުކުރުމުގެ މުހިންމުކަން ދައްކުވައިދޭ ކަމެކެވެ.
މުސްލިމުންގެ މެދުގައި އެއްބައިވަންތަކަން ޤާއިމުކުރުން:އެއްބައިވަންތަކަމަކީ ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ ޙަޟްރަތުން އަންނަ ކަމެކެވެ. އެކަލާނގެއީ ހިތްތައް އެއްކުރައްވާ ފަރާތެވެ. ނަމަވެސް، ޝައިޠާނާގެ އެންމެ ނުރައްކާތެރި ރޭވުންތަކުގެ ތެރޭގައި މުސްލިމުން ބައިބައިކޮށްލުން ހިމެނެއެވެ. މިކަމުން ރައްކާތެރިވުމަށްޓަކައި އަޅުގަނޑުމެން އެއްބައިވަންތަކަމުގައި ދެމިތިބުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ.
އިޚްލާޞްތެރިކަމުގެ މުހިންމުކަން:ޝައިޠާނާގެ ކިބައިން ރައްކާތެރިވުމަށް އެންމެ މުހިންމު އެއް ވަސީލަތަކީ އިޚްލާޞްތެރިކަމެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ހިތްތަކުގައި އިޚްލާޞްތެރިކަން އުފެއްދުމަށްޓަކައި، މީސްތަކުންގެ ލޯތަކުން ދުރުގައި ޢިބާދާތްތައް އަދާކުރުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ޤުރުއާން ކިޔެވުމާއި، ނަމާދުކުރުމާއި، ޞަދަޤާތްދިނުން ފަދަ ކަންކަން ހިމެނެއެވެ.
ޝައިޠާނާގެ ބަސް: ޤުރުއާނުގައި ބަޔާންވެގެންވާ ގޮތުގައި ޝައިޠާނާ ބުނެފައިވަނީ އޭއްޗަށް މަގުފުރެއްދޭނީ އިޚްލާޞްތެރި އަޅުތަކުން ފިޔަވައި އެހެން އެންމެންނެވެ. މިއީ އިޚްލާޞްތެރިކަމުގެ މުހިންމުކަން އިތުރަށް ދަލީލުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.
ﷲ ތަޢާލާ ޙިޖްރު ސޫރަތުގެ 39 އަދި 40 ވަނަ އާޔަތުގައި ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ.
قَالَ رَبِّ بِمَآ أَغْوَيْتَنِى لَأُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ ﴿٣٩﴾ إِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ ٱلْمُخْلَصِينَ ﴿٤٠﴾
މާނައީ: "އެކަލޭގެ ދެންނެވިއެވެ. ތިމަންއަޅާގެ ވެރިރަސްކަލާކޮ! އިބަރަސްކަލާނގެ ތިމަންއަޅާ މަގުފުރެއްދެވިކަމުގެ ސަބަބުން، ނުބައިކަމުގެ މަގު، ހަމަކަށަވަރުން، އެއުރެންނަށް ބިމުގައި ތިމަންއަޅާ ޒީނަތްތެރިކޮށްދޭހުށީމެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންއަޅާ އެ އެންމެން މަގުފުރައްދާހުށީމެވެ. (39) އެއުރެންގެ ތެރެއިން، އިބަރަސްކަލާނގެ އަޅުންކުރެ خيار ކުރައްވާފައިވާ މީހުން މެނުވީއެވެ. (40)"
މި ހުރިހާ ކަމަކުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެނގިގެންދަނީ، ޝައިޠާނާގެ ވަސްވާސްތަކުން ރައްކާތެރިވެ، އިސްލާމްދީނާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ މުހިންމުކަމެވެ. އަދި މުސްލިމުންގެ މެދުގައި އެއްބައިވަންތަކަން ޤާއިމުކޮށް، އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު ﷲ އަށް އަޅުކަން ކުރުމުގެ މުހިންމުކަމެވެ.
- ޑރ. ޔާސިރު ޤާޟީގެ ދަރުސަކުން
