ޢާއިޝަތި ރަފާޙް ޢަލީ
ފަހެ، މި "ބިރުވެރި" ޙަދީޘްއަށް ނަޒަރު ހިންގާށެވެ: ޤިޔާމަތް ދުވަހު ފުރަތަމަ ޙިސާބު ބައްލަވާނެ މީހުންގެ ތެރޭގައި، ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ މަގުގައި ހަނގުރާމައެއްގައި ޝަހީދުވި ފިރިހެނެކެވެ. އޭނާ ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ ޙަޟުރަތަށް ގެނެވޭނެއެވެ. ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އެކަލާނގެ އޭނާއަށް ދެއްވި ހުރިހާ ނިޢުމަތްތަކެއް ހަނދާންކޮށްދެއްވާނެއެވެ. އަދި ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އޭނާއާ ސުވާލުކުރައްވާނެއެވެ. "ތިބާ އެ ހުރިހާ ނިޢުމަތްތަކުން ކުރީ ކޮންކަމެއްތޯއެވެ؟" އެކަލާނގެ އެއްވެސް ވަކި ނިޢުމަތެއްގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކަވައެވެ. ޝަހީދުވި މީހާ ދަންނަވާނެއެވެ. "އަޅުގަނޑު ހަނގުރާމަކުރީ އިބަރަސްކަލާނގެއަށްޓަކައެވެ. އަދި އަޅުގަނޑު ޝަހީދުވީމެވެ." ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ޖަވާބު ދެއްވާނެއެވެ. އެ މަންޒަރު ހިތަށް ގެނެސްލެވޭނެތޯއެވެ؟ ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާނެއެވެ. "ތިބާ ދޮގުހެދީއެވެ." އެހެނީ އެކަކަށްވެސް ނޭނގެއެވެ. ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ފިޔަވައެވެ.
އަޅުގަނޑު ތިބާއަށް ދަންނަވަމުންދާ ވާހަކައަކީ އެއީއެވެ. އެކަކަށްވެސް ނޭނގެއެވެ. ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާނެއެވެ. "ނޫން، ތިބާ ދޮގުހެދީއެވެ. އެހެނެއްކަމަކު ތިބާ ހަނގުރާމަކުރީ، މީސްތަކުން ތިބާއަކީ ހިތްވަރުގަދަ މީހެއްކަމަށް ބުނެ، ތިބާއަށް ތައުރީފު ކުރުމަށެވެ. އެބައިމީހުން އެކަން ކުރިއެވެ. މާނައީ، ތިބާއަށް ދުނިޔޭގައި އެދެވުނު އަޖުރު ލިބިއްޖެއެވެ." ދެން އެކަލާނގެ އަމުރުފުޅު ކުރައްވާނެއެވެ. އަދި އޭނާ ނަރަކައަށް ދަމާލެވޭނެއެވެ.
ދެވަނައީ، ޢިލްމު ދަސްކޮށްދިން މީހާއެވެ. މިތަނުގައި "ފިރިހެނެއް" އޭ ބުނުމުގެ މާނައަކީ ފިރިހެނަކު ނުވަތަ އަންހެނެކެވެ. ޢަރަބި ބަހުގައި ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ "ފިރިހެނެއް" އޭ ވަޙީކުރައްވާނަމަ، އެއީ ހުރިހާ އެންމެންނެވެ. ނަމަވެސް، އެކަލާނގެ "ފިރިހެނަކާއި އަންހެނެއް" އޭ ވަޙީކުރައްވާނަމަ، އެއީ ފިރިހެނުންނާއި އަންހެނުންނެވެ. ފަހެ، ޢިލްމު ދަސްކޮށް، އެ ޢިލްމު ދަސްކޮށްދީ، އަދި ޤުރުއާން ކިޔެވި މުސްލިމު އަޅަކު ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ ޙަޟުރަތަށް ގެނެވޭނެއެވެ. އެއީ ދެވަނަ މީހާއެވެ. ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާނެއެވެ. "ތިބާއަށް އަހުރެން ދެއްވި ހުރިހާ ނިޢުމަތްތައް ހަނދާންކުރާށެވެ." އަދި ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ސުވާލުކުރައްވާނެއެވެ. "ތިބާ އެއިން ކުރީ ކޮންކަމެއްތޯއެވެ؟" އެއީ ވަރަށް ބިރުވެރި މަންޒަރެކެވެ. އޭނާ ދަންނަވާނެއެވެ. "އަޅުގަނޑު ޢިލްމު ދަސްކުރީމެވެ. އަދި އެކަން ދަސްކޮށްދިނީމެވެ. އަދި އިބަރަސްކަލާނގެއަށްޓަކައި ޤުރުއާން ކިޔެވީމެވެ." ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާނެއެވެ. "ތިބާ ދޮގުހެދީއެވެ." މިތާނގައި ތިބާ އެއްވެސް މީހެއްގެ ޙުކުމެއް ނުކުރާށެވެ. ސަބަބަކީ އެކަކަށްވެސް ނޭނގޭތީއެވެ. ކޮންމެ މީހަކުވެސް ކޮންމެވެސް އެއްޗެއް ދަސްކޮށްދެނީ ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާއަށްޓަކައޭ ހީކުރެވޭނެއެވެ. ނަމަވެސް އެކަން ދެނެވޮޑިގެންވަނީ ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާއެވެ.
ޤުރުއާން ދަސްކޮށްދިނުމަކީ ވަރަށް ކުރިއަރާފައިވާ މީހުންނާ ބެހޭގޮތުން އަޅުގަނޑު ދައްކާ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ. އެއީ ކޮންމެ މީހެކެވެ. ތިބާ ދަސްކޮށްދެނީ ކީއްވެތޯއެވެ؟ ސުވާލުކުރަންޖެހެއެވެ. ތިބާ މީހުން އެއްވެފައިވާ ތަނެއްގައި އިށީނދެ ބުނެފާނެއެވެ. "އަހަރެން ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް، އަހަރެންގެ ކުދިންނަށް ޤުރުއާން ދަސްކޮށްދިނުމަށް އެއް ގަޑިއިރު ހޭދަކުރަމެވެ." ތިބާ އެކަން މީހުން ގާތުގައި ބުނަނީ ކީއްވެތޯއެވެ؟ މީސްތަކުން ތިބާގެ ފަހަތުން ހިނގާށޭ ބުނުމަށްތޯއެވެ؟ އެކަން ކުރުން ރަނގަޅެވެ. ނުވަތަ އެބައިމީހުން ތިބާއަށް ތައުރީފު ކުރުމަށްތޯއެވެ؟ ނުވަތަ ތިބާ އެކަމާ ފަޚުރުވެރިވުމަށްތޯއެވެ؟
އެކަލާނގެ ވަޙީކުރައްވާނެއެވެ: "ކަލޭ ދޮގުހެދީއެވެ. އެހެނެއްކަމަކު ކަލޭ ޢިލްމު ދަސްކުރީ، މީސްތަކުން 'ޢާލިމެކޭ' ކިޔުމަށެވެ. އަދި ކަލޭ ޤުރުއާން ކިޔެވީ 'ޤާރީއެކޭ' ކިޔުމަށެވެ." ﷲ ތަޢާލާ އަޅުގަނޑަށާއި އެންމެންނަށްވެސް ފުއްސަވާނެތެވެ. އަދި ތިބާ ޤުރުއާން ދަސްކުރީ، މީސްތަކުން 'ޙާފިޡާއެކޭ' ނުވަތަ 'ޙާފިޡެކޭ' ބުނުމަށެވެ. އެކަން ކުރެވިއްޖެއެވެ. ފަހެ، އޭނާ މޫނުވަތަށް ނަރަކައަށް އެއްލައިލާށެވެ.
ތިންވަނައީ، އެއީ ވަރަށް ބިރުވެތިވާންޖެހޭ ޙަދީޘްއެކެވެ. ތިންވަނައީ ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ މުދާ ދެއްވި ފިރިހެނެއް ނުވަތަ އަންހެނެކެވެ. ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އޭނާއަށް ވަރަށް ގިނަ މުދާ ދެއްވިއެވެ. ރަނގަޅުތޯއެވެ؟ އަދި އެކަލާނގެ އޭނާއަށް ހުރިހާ ބާވަތެއްގެ މުދާ ދެއްވިއެވެ. ފަހެ، އޭނާ ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ ޙަޟުރަތަށް ގެނެވޭނެއެވެ. އެއީ ތިންވަނަ މީހާއެވެ. މި ދަރަޖަތައް ފެނޭތޯއެވެ؟ ފުރަތަމައީ އެންމެ މަތީ ދަރަޖައެވެ. އެއީ ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ މަގުގައި ޝަހީދުވުމެވެ. ދެވަނައީ އެކަލާނގެ ފޮތާއި އެކަލާނގެ ޢިލްމު ދަސްކުރުމެވެ. އަދި ތިންވަނައީ މުދާ ލިބުނު މީހާއެވެ.
ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އޭނާއަށް ހަނދާންކޮށްދެއްވާނެއެވެ. "ތިބާއަށް މިވެނި އެއްޗެއް ދިނީމެވެ. ތިބާއަށް އެވެނި އެއްޗެއް ދިނީމެވެ. ތިބާއަށް އެކުންފުނި ދިނީމެވެ. އެ މުދާ ދިނީމެވެ. ތިބާ އެއިން ކުރީ ކޮންކަމެއްތޯއެވެ؟" އޭނާ ދަންނަވާނެއެވެ. "އަޅުގަނޑު އެއިން ހޭދަކުރީ އިބަރަސްކަލާނގެއަށްޓަކައެވެ." މިކަމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ސަމާލުވާށެވެ. ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާނެއެވެ. "ތިބާ ދޮގުހެދީއެވެ. އެހެނެއްކަމަކު ތިބާ އެކަން ކުރީ މީސްތަކުން 'އޭނާއަކީ ދީލަތި މީހެކޭ' ބުނުމަށްޓަކައެވެ." ހަމައެގޮތަށް، އަމުރުފުޅު ކުރެއްވޭނެއެވެ. ފަހެ، އޭނާ ނަރަކައަށް ދަމާލެވޭނެއެވެ.
މި ބޮޑެތި ހެޔޮކަންތަކާއި، އަދި ކުދިކުދި ޢަމަލުތައް، ކުދިކުދި ޢަމަލުތައް ހިތަށް ގެނެވޭނެތޯއެވެ؟ ރަނގަޅުތޯއެވެ؟ އަދި ތިބާ އެކަންތައް ކުރަނީ އެކަކަށްވެސް ނޭނގި ހުއްޓައެވެ. އެކަކަށްވެސް އެނގިގެން ނުވާނަމަ އެންމެ ހެޔޮގޮތަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟ އެއްވެސް މީހަކަށް ނޭނގޭނެއެވެ. ތިބާ ކުރާ ހެޔޮކަންތަކާ ބެހޭގޮތުން ވާހަކަ ނުދައްކާށެވެ. އެކަން ކުރީގެން ފަހުން ވަރަށް ގިނަގުނަ ހެޔޮކަންކަމެއް އަންނާނެކަމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ބެލެވޭ ސަބަބެއް ނެތްނަމައެވެ. ނަމަވެސް އެންމެ މޮޅުގޮތަކީ، ތިބާ އާއި ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އާ ދެމެދުގައި އެކަން ބެހެއްޓުމެވެ. ސަބަބަކީ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއަށް އެކަން ވަނުމުގެ ބިރު އޮންނާތީއެވެ. ތިބާ ކިތަންމެ ހެޔޮ، ކިތަންމެ ތަޤުވާވެރި މީހެއްކަމުގައި ވިޔަސް، އެކަން ތިބާ އާ ހަމައަށް އަންނާނެއެވެ. މީހުން އަބަދުވެސް ތިބާއަށް ތައުރީފުކޮށް، ސަނާކިޔާނެއެވެ. އަދި އެއްވެސް މީހަކު ތިބާއަށް ތައުރީފު ނުކޮށްފިނަމަ، ތިބާ ހިތްހަމަނުޖެހޭނެއެވެ. އެކަން ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާއަށްޓަކައެއް ނޫނެވެ.
ވީމާ، ތިބާ ކަންތައް ކުރާ ސަބަބު ވަރަށް ސާފުކޮށް ބަލަހައްޓާށެވެ. ވަރަށް ސާފުކޮށް ބަލަހައްޓާށެވެ. އަދި އެއްވެސް ހުއްޖަތެއް ނުދައްކާށެވެ. އަދި އެންމެ ރަނގަޅު ކަމަކީ އަނެއްކާވެސް، ތިބާއަށް ވީހާވެސް ވަރަކަށް ސިއްރުކޮށް، ވަންހަނާކޮށް ހުރުމެވެ.
