الغَنِىُّ
ފަޤީރުކަމަކީ މަޚްލޫޤާތުންގެ ޒާތީ ސިފައެކެވެ. އެމީހުންނަކީ އެމީހުން ވުޖޫދުވުމުގައި ފަޤީރު ބައެކެވެ. އެމީހުންނަކީ އެމީހުން ދިރިތިބުމުގައި ފަޤީރު ބައެކެވެ. އެމީހުންނަކީ އެމީހުންގެ މުހުތާދުތައް ފުއްދުމުގައި ފަޤީރު ބައެކެވެ. އެމީހުންނާ ކުރިމަތިވާ ބަލިމަޑުކަމާއި ، މުޞީބާތްތަކުން ސަލާމަތްވުމުގައި ފަޤީރު ބައެކެވެ. ނޭނގޭ އެއްޗެހި ދެނެގަތުމުގައި ނުވިސްނާ އެއްޗެހި ވިސްނައިގަތުމުގައި ފަޤީރު ބައެކެވެ. އެމީހުންނަށް އަމިއްލަ ނަފްސާ އެމީހުން ޙަވާލު ކުރެވިއްޖެނަމަ އެމީހުން ހަލާކުވެ ހިނގައިދާނެތެވެ. އެހެނަސް އެމީހުން ﷲގެ ރަޙްމަތްފުޅުން އެމީހުންގެ ބޭނުންތައް ފުއްދުމަށް ޓަކައި الغَنِىُّ ގެ ޙަޟްރަތަށް ދެވޭނެ މަގު ވަނީ ހުޅުވައިލަ ދެއްވައިފައެވެ.
الغَنِىُّގެ މާނަ
الغَنِىُّ އައިސްފައިވަނީ غني يَغنىَ غِنَى އިންނެވެ. އޭގެ މާނައަކީ
- އަވަދިނެތިވުމެވެ. މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރެއްވިއެވެ. (لِكُلِّ امْرِئٍ مِّنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ - عبس : 37 – މާނައީ: އެއުރެންކުރެ ކޮންމެ މީހަކަށް، އެމީހަކު އަވަދިނެތި ކުރާނެކަމެއް އެދުވަހުން ވެއެވެ. )
- الغَنِىُّ އައިސްފައި ވަނީ الغِناء އިންނެވެ. އެއީ އަޑު ރީތިކަމެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ޙަދީސް ކުރެއްވިއެވެ. ( ليس مِنّا مَن لم يَتَغَنَّ بالقُرْآنِ – رواه أبو داود وابن أبي عاصم والطبراني – މާނައީ : ރިވެތި އަޑުން ޤުރްއާން ނުކިޔަވާ މީހަކީ މި އުއްމަތުގެ މީހެއްނޫނެވެ. )
- الغَنِىُّ އައިސްފައި ވަނީ غَناء އިންނެވެ. މާނައަކީ ފުދިގެންވުމެވެ.
- الغَنِىُّ އައިސްފައި ވަނީ غني القوم في دارهم إذا طال مقامهم فيها އިންނެވެ. މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރެއްވިއެވެ. ( كَأَن لَّمْ يَغْنَوْا فِيهَا - الأعراف : 92- މާނައީ : شعيب ގެފާނު ދޮގުކުޅަ މީހުން، އެގެތަކުގައި ދިރިނޫޅޭފަދައެވެ )
- الغَنِىُّ ގެ މާނައަކީ އިތުރުވާ އެއްޗެހި އެވެ. ނަބިއްޔާ–صلى الله عليه وسلم ޙަދީސް ކުރެއްވިއެވެ. ( خيرُ الصَّدقةِ ما كانَ عَن ظَهْرِ غنًى - أخرجه البخاري والنسائي وأحمد – މާނައީ : އެންމެ ރަނގަޅު ޞަދަތާކީ ތިބާ ހޭދަކުރަން ޖެހޭމީހުންނަށް ހޭދަކޯސްފައި އިތުރު އެއްޗަކުން ކުރާ ޞަދަޤާތެވެ.)
- الغَنِىُّ އައިސްފައި ވަނީ أغنى الله الرجل حتى غني އިންނެވެ. މާނައަކީ މުއްސަނދި ކުރެއްވުމެވެ.
- الغَنِىُّ މި އިސްމުފުޅުގެ މާނަ
الغنى ގެ މާނައަކީ: އެކަލާނގެއީ އެހެން އެއްވެސް އެއްޗަކާނުލައި ފުދިވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ. އެކަލާނގެ ރަސްވަންތަކަމުގައި އެކަލާނގެއަށް އެހީވެދޭނެ އެއްވެސް ފަރާތަކަށް އެކަލާނގެ ބޭނުންވެ ވޮޑިނުގަންނަވައެވެ. އެކަމަކު އެހެން ހުރިހާ އެއްޗެއް އެކަލާނގެ ހަޟްރަތުން ފުދުންތެރިކަން ހޯދައެވެ. އެކަލާނގެއަށް އަޅުކަންކުރާ އަޅުކަންކުރުމެއްގެ ސަބަބުން އެކަލާނގެ ތަނަވަސްކަމަށް އެއްޗެއް އިތުރު ނުވެއެވެ. އަދި އެކަލާނގެއަށް ކާފިރުވާ މީހެއްގެ ސަބަބުން އެކަލާނގެ ފުދިވޮޑިގަތުމަށް އުނިކަމެއްވެސް ނުފޯރައެވެ.
އިބްނުލް އަޘީރު ވިދާޅުވިއެވެ. الغَنِىُّގެ މާނައަކީ އެކަލާނގެ އެއްވެސް އެއްޗަކަށް ބޭނުފުޅުވެ ވޮޑިނުގަންނަވާއިރު އެހެން ހުރިހާ އެއްޗެއް އެކަލާނގެއަށް ބޭނުންވެގެން ވެއެވެ. އެކަލާނގެއީ މުޠުލަޤަށް މުއްސަނދިވަންތަ ފުދުންތެރިވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ. އެކަމުގައި ﷲއާ އެހެން އެއްވެސް ބައިވެރި ނުވެތެވެ.
އަލްއިމާމުލް ޚައްޠާބީ ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި الغَنِىُّގެ މާނައަކީ އެކަލާނގެ އެހެން ފަރާތެއްގެ ވާގިވެރިކަމަށް ބޭނުންފުޅުވެ ވޮޑިގެން ނުވެތެވެ. އެހެނަސް އެހެން ހުރިހާ އެއްޗެއް އެކަލާނގެއަށް ބޭނުންވެތެވެ. މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރެއްވިއެވެ. (وَاللَّـهُ الْغَنِيُّ وَأَنتُمُ الْفُقَرَاءُ - محمد :38 - اللَّه އީ، ފުދިވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ. އަދި فقير ންނަކީ ތިޔަބައިމީހުންނެވެ. )
ﷲ ގެ ފުދިވޮޑިގަތުމާއި އެކަލާނގެ އަޅުންގެ ފުދުންތެރިކަން
ﷲ ސުބްޙާނަހޫ ވަ ތަޢާލާގެ ފުދިވޮޑިގަތުމަކީ ފުރިހަމަ މުއްސަނދިކަމާއި ތަނަވަސްކަމެވެ. އެހެނަސް އެކަލާނގެ އަޅުންގެ މުއްސަނދިކަމަކީ ނިސްބީ ކަމެކެވެ. ފަހަރެއްގައި އިންސާނަކު އެހެން އިންސާނަކަށް ވަކި ކަމެއްގައި ބޭނުންނުވެ ހިނގަދާނެތެވެ. އެހެނަސް އެހެންކަމެއްގައި އޭނާ އެ އިންސާނާއަށް އޮންނާނީ ބޭނުންޖެހިފައެވެ. މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރެއްވިއެވެ. ( يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَنتُمُ الْفُقَرَاءُ إِلَى اللَّـهِ ۖ وَاللَّـهُ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ - فاطر: 15 – މާނައީ : އޭ މީސްތަކުންނޭވެ! اللَّه އަށް ބޭނުންތެރިވެގެންވާ ބަޔަކީ ތިޔަބައިމީހުންނެވެ. އަދި اللَّه އީ، ފުދިވޮޑިގެންވާ، ގިނަގިނައިން حمد ލިބިވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ. )
الغَنِىُّ މި އިސްމުފުޅުގެ މާތްކަން:
މިއިސްމުފުޅު ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި ވާރިދުވެފައިވަނީ ބައެއް ފަހަރަށް (حليم)، ބައެއް ފަހަރަށް (حميد) ބައެއް ފަހަރަށް (كريم) މިފަދަ ސިފަފުޅުތަކާ އެކުގައެވެ. ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި މިއިސްމުފުޅު 7 ފަހަރު ވާރިދުވެފައި ވެއެވެ.
މިއިސްމުފުޅުން ޛިކުރުކުރާ މީހާއަށް މާތްﷲ ފުދުންތެރި ކުރައްވާނެއެވެ. ބަލިވެއުޅޭ މީހެއްގެ ކައިރީގައި މިއިސްމުފުޅު ކިޔެވިއްޖެނަމަ އެމީހެއްގެ ކިބައިން މިބަލިމަޑުކަން ފިއްލަވާނެއެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކު 1000 ފަހަރު މި އިސްމުފުޅު ކިޔަވާ މީހަކު މުއްސަނދި ކުރައްވާނެކަމަށް ބުނެވެއެވެ.
(މިއީ 1992ވަނަ އަހަރު އަލްއުސްތާޛް އިބްރާހީމް ރަޝީދު މޫސާ ލިޔުއްވާފައިވާ އޮނަސައްތަ އިސްމުފުޅު މި ފޮތުން އުސްތާޛްގެ އިޛުނައާއިއެކު ނަގާފައިވާ ބައިތަކެކެވެ. ދެންހުރި ބައިތަށް ގެނެސްދޭންވެސް މަސައްކަތްކުރާނަމެވެ. އޮނަސައްތަ އިސްމްފުޅު މާނައާއިއެކު އެނގުމަކީ ކޮންމެ މުސްލިމަކަށްވެސް ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.)