ދުނިޔޭގައި އުޅެމުންދާއިރު އެހެން މީހުންނާއިމެދު ވިސްނައިލަނީ ވަރަށް މަދު މީހެކެވެ. އެމީހަކާއިމެދު ކިތަންމެ ރަނގަޅަށް ކަންކަން ކުރަމުން ގެންދިއަނަމަވެސް އެއަށްވުރެ ފައިދާހުރި ގޮތެއް ތިމާއަށް މެދުވެރިވެއްޖެ ނަމަ އަނެކާ އާއި ދުރުހެލިވެއެވެ. އަނެކާ ކޮށްދިން ހުރިހާ ކަންކަން ހަނދާން ނައްތައިލައެވެ. އަނެކާގެ ކުށްތައް ބައިވަރުކަމުގައި ބުނެއެވެ.
މިކަން ފެށިފައިވަނީ ޝައިޠޯނާ އާއި ހަމައިންނެވެ.
﴿قَالَ فَبِمَا أَغْوَيْتَنِي لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيمَ [16] ثُمَّ لَآتِيَنَّهُمْ مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ أَيْمَانِهِمْ وَعَنْ شَمَائِلِهِمْ وَلَا تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شَاكِرِينَ [17]﴾ [الأعراف: 16، 17]
މާނައީ: "އެކަލޭގެ (އެބަހީ: އިބިލީސް) ދެންނެވިއެވެ. އިބައިލާހު ތިމަންނާ ތެދުމަގުން އެއްކިބާ ކުރައްވައި، ލެހެއްޓެވިކަމުގެ ސަބަބުން، ހަމަކަށަވަރުން، އެބައިމީހުން އިނބައިލާހުގެ ތެދުމަގަށް ވާޞިލުވުމަށް ހުރަސް އަޅާހުށީމެވެ. [16] ދެން އެބައިމީހުންގެ ކުރިމަތިންނާއި، ފަހަތުންނާއި، އެބައިމީހުންގެ ކަނާތްފަރާތުންނާއި ވާތްފަރާތުން (ވަސްވާސްދިނުމަށް) އެބައިމީހުންގެ ގާތަށް ތިމަން އަންނަ ހުށީމެވެ. އަދި އޭގެ ގިނަމީހުންނަކީ، ޝުކުރުކުރާ މީހުން ކަމުގައި އިބައިލާހު ދެކެވޮޑިއެއް ނުގަންނަވާނެވެ. [17]"
އާދަމްގެފާނަށް ސަޖިދަކުރަން ﷲ ތަޢާލާ އެންގެވިހިނދު އެކަމަށް އިޢްތިރާޒްކޮށް ސަޖިދަ ނުޖަހާފައި އިބިލީސް މިމޭރުމުން ބުނިއިރު ﷲ ތައާލާގެ އަމުރުފުޅަށް ނުކިޔަމަންތެރިވުމަކީ ކިހައިވަރެއްގެ ބޮޑު ފާފައެއްކަން އޭތީގެ ހިތަކަށް ނުވަނެވެ. އަދި ޖިންނީންގެތެރޭގައި އޭތިވަނިކޮށް އުޑަށް އުފުއްލަވައި މަލާއިކަތުންގެ ތެރޭގައި ލައްވަވައި އިބިލީހަށް ﷲ ތަޢާލާ ދެއްވެވި ދަރަޖައާއި ދެއްވެވި ނިޢުމަތްތައް މަތިން ހަނދާނެއްވެސް ނުކުރިއެވެ.
އަދިކީއްހެއްޔެވެ؟ ކުރިމަތިލީ މީސްތަކުން މަގުފުރެއްދުމަށެވެ. އެއީ މީހަކަށް ދެވޭނެ އެންމެ ބޮޑު ދެރަދިނުމެވެ. އެންމެ ބޮޑު ނިކަމެތިކަން ދިނުމެވެ. އެހެނީ ނަރަކައަށް ވަންނަން ޖެހުމަށްވުރެ ބޮޑު ދެރައެއް، ގެއްލުމެއް އެއްވެސް މީހަކަށް ނުވެއެވެ.
މިއަދު މީސްތަކުންގެ ކިބައިންވެސް މިފެންނަނީ ހަމަ އެފަދަ ކަންކަމެވެ. ކިތަންމެ ގިނަ ހެޔޮކަންކަން ކޮށްދީފައިވީނަމަވެސް އެމީހަކާއިވަކިވުމަށްފަހު ބަލަނީ އެމީހަކާއި ވާދަކޮށް އެމީހަކަށް ދެވެން އޮތް އެންމެ ބޮޑު ދެރައެއް ދިނުމަށެވެ. އެންމެ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ދިނުމަށެވެ.
އެތައް އަހަރެއްވަންދެންް އެކުގައި އުޅުމަށްފަހު ވަކިވާ ދެމަފިރިންގެ ކިބައިންގެ ކިބައިންވެސް މިފެންނަނީ ހަމަ އެފަދަ ކަންކަމެވެ. ވަކިވާން ބޭނުންވުމުން އަނެކާ ކޮށްދިން އެއްވެސް ހެޔޮކަމެއްގެ މަތިން ހަނދާނެއް ނުކުރެއެވެ. އަދި ބަދަލުވަނީ އަނެކާގެ ޢަދާވާތްތެރިއަކަށެވެ. އަނެކާ އާއިމެދު ބޮޑެތި ދޮގުތައް ހަދައިގެން ވާހަކަތައް ފަތުރަންވެސް ޖެހިލުމެއް ނުވެއެވެ.
މިއީ ވިސްނައިލަން ޖެހޭނެ ކަންކަމެވެ. އިބިލީސް ޢަމަލުކުރި ފަދައިން ޢަމަލުކުރުމަކީ ކިހައި ބޮޑު ނުބައިކަމެއްކަމާއިމެދު ވިސްނާލުން ކިތަންމެހައިވެސް މުހިންމެވެ.
- އިސްލާމީ ތިލަފަތުގެ ދަރުސަކުން